Sağlık

Yapay yaşam: Araştırmacılar, test tüpünde kromozom üretiyor

Hans-Martin Durst Autor, Hemd & Hoodie
Gelişmiş yaşam formu kromozomlarının üçte biri, ilk defa bir laboratuvar ortamında üretildi. Bunun gelecekte yeni organizmaların doğuşuna ve gen tedavisine olanak tanıması bekleniyor.

Bilim insanları, 2010 yılında sentetik bir genomla bakteri üretmeyi başararak test tüpünde yeni yaşam formları üretme yolunda büyük bir adım attı. Şimdiyse ilk kez gelişmiş bir yaşam formu DNA’sının üçte birini yapay olarak üretebiliyorlar. Bir grup araştırmacı, 16 kromozomun beşini laboratuvardaki ekmek mayasında yeniden üretmeyi ve bunları canlı hücrelere entegre etmeyi başardı. Genetik materyalin milyonlarca baz çiftine sahip olan karmaşık yapısı, bu önemli gelişmenin yalnızca büyük bir teknik çalışmayla başarılabileceği anlamına geliyordu.

Ayrıca araştırmacıların maya kromozomlarını bire bir kopyalamaları mümkün olmadığından bunları yeniden birleştirmeleri gerekiyordu. Genetik yapıyı ileride daha kolay değiştirebilmek için bir kromozomdan diğerine taşıdıkları DNA dizilerine gizli erişim yolları yerleştirdiler. Önemli işlevlere sahip olmayan bölümleri ayırdıktan sonra hücrelerin işlevlerini doğrulamak için bir dizi test gerçekleştirdiler. “Temel olarak yaptığımız şey evrimi hızlandırmak,” diye açıklıyor bu uzun vadeli maya genomunu sentezleme projesinin liderliğini üstlenen Jef Boeke.

Koromozomlar, kalıtsal hastalıklarla mücadelede kullanılıyor

Araştırmacılar ilaç, biyoyakıt ve besin değeri yüksek gıda maddelerini daha kolay üretmek için mayanın üzerinde değişiklik yapmayı hedefliyorlar. Bilim insanları yıl sonuna kadar kalan on bir kromozomu da sentetik olarak üretmeyi umuyor. Araştırmanın amacı, uzun vadede eksiksiz bir bitki, hayvan ve hatta insan genomunu yeniden üretmek için gereken zemini hazırlamak. Bu sayede bu teknolojiyi gen tedavisinde hastaların kusurlu kromozomlarını değiştirmek için kullanmak mümkün olabilecek. Böylece genetik bozuklukların yalnızca semptomlarını gidermek yerine hastalığın kendisini tedavi etmek mümkün olabilecek.

Araştırmacılar maya kromozomunun bir kısmını yeniden bir araya getiriyor.
Araştırmacılar maya kromozomunun bir kısmını yeniden bir araya getiriyor. Gif: Giphy – (montaj)

Bununlar birlikte, bu fikirler genetiği değiştirilmiş organizmaların çevreye etkileri bakımından etik kaygılara da neden oluyor. Ayrıca gelecekte optimize DNA’lara sahip insanların test tüplerinde üretilebileceğinden de endişe ediliyor. Araştırmacılar, değiştirilmiş kromozomları yalnızca laboratuvarlarda kullanmayı düşündüklerini, biyolojik ebeveynleri olmayan insanlar üretmek gibi bir niyetleri olmadığını vurguluyor, bundan böyle bütçelerinin bir kısmını etik soruları yanıtlamaya ayıracaklarını söylüyorlar.

Bu Makaleyi Paylaş

İlgili Konular

Sağlık Bilim

Sonra Bunu Oku